Kartacze to jedno z tych dań, które od razu przywołują obraz dużego, rodzinnego stołu. Solidne, ziemniaczane, nadziane mięsem i polane pachnącą omastą ze słoniny i cebuli. Na Warmii i Mazurach takie smaki nikogo nie trzeba specjalnie przedstawiać. A jednak niemal każdy dom ma na nie swój sposób.
Jedni mówią na nie kartacze, inni cepeliny. Jedni podają wyłącznie ze skwarkami, inni koniecznie dodają łyżkę śmietany. Jedno pozostaje wspólne: dobrze przygotowany kartacz musi mieć sprężyste, ziemniaczane ciasto i soczysty, wyrazisty farsz. Dzisiaj dzielimy się tradycyjnym, konkretnym przepisem - bez odchudzania tradycji.
Składniki na tradycyjne kartacze
Ciasto ziemniaczane
- 500 g ugotowanych ziemniaków
- 1 kg surowych ziemniaków
- 2 łyżki skrobi ziemniaczanej
- 1 jajko
- dodatkowa skrobia ziemniaczana do obtoczenia kartaczy
Farsz mięsny
- 700 g mielonej karkówki wieprzowej
- posiekana cebula
- 1 łyżka majeranku
- 3 rozgniecione ząbki czosnku
- sól i pieprz do smaku
- odrobina tłuszczu do podsmażenia cebuli
Omasta i podanie
- 150 g wędzonej słoniny pokrojonej w kostkę
- cebula pokrojona w pióra
- śmietana do podania - opcjonalnie
Ilość cebuli dopasujcie do własnego smaku - część trafia do farszu, część do omasty.
Przygotowanie krok po kroku
- Podsmaż cebulę. Drobno posiekaną cebulę zeszklij na niewielkiej ilości tłuszczu. Odstaw na chwilę, aby nie była bardzo gorąca.
- Przygotuj farsz. W misce połącz mieloną karkówkę, podsmażoną cebulę, czosnek, majeranek, sól i pieprz. Dokładnie wyrób masę. Uformuj z niej niewielkie, podłużne porcje - takie mięsne „torpedy”.
- Przygotuj ziemniaki. Ugotowane ziemniaki przeciśnij przez praskę. Surowe zetrzyj na tarce o najdrobniejszych oczkach, przełóż na czystą ściereczkę i bardzo mocno odciśnij.
- Wyrób ciasto. Połącz ziemniaki ugotowane z odciśniętymi surowymi. Dodaj 2 łyżki skrobi ziemniaczanej i jajko. Wyrabiaj, aż powstanie masa, którą można formować.
- Ulep kartacze. Z masy ziemniaczanej zrób większe, płaskie placki. Na każdym ułóż porcję mięsnego farszu. Szczelnie zlep brzegi i uformuj podłużny kształt przypominający cepelin.
- Ugotuj. Delikatnie obtocz kartacze w skrobi ziemniaczanej i włóż do dużego garnka z wrzącą wodą. Gotuj na spokojnym ogniu przez 20 minut od wypłynięcia, uważając, aby woda nie bulgotała zbyt gwałtownie.
- Zrób omastę. W tym czasie wytop na patelni wędzoną słoninę pokrojoną w kostkę. Odlej większość wytopionego tłuszczu, dodaj cebulę pokrojoną w pióra i podsmaż do zrumienienia.
- Podawaj od razu. Gorące kartacze polej omastą ze słoniny i cebuli. Kto lubi, może dodać także kwaśną śmietanę.
Co jest najważniejsze, żeby kartacze się udały?
Porządnie odciśnięte surowe ziemniaki. Zbyt mokra masa ziemniaczana jest trudna do lepienia i może rozpadać się podczas gotowania. Nie warto też oszczędzać czasu na dokładnym zlepieniu brzegów - farsz powinien zostać szczelnie zamknięty w cieście.
Kartacze lubią spokojne gotowanie. Jeżeli robicie wyjątkowo duże sztuki, upewnijcie się, że mięso w środku jest całkowicie ugotowane.
Lubicie? Robicie?
U jednych kartacze są obowiązkowym niedzielnym obiadem, u innych pojawiają się tylko od święta, bo trzeba im poświęcić trochę czasu. Ale kiedy już lądują na stole, zwykle nie potrzebują żadnej reklamy.
A jak jest u Was? Robicie kartacze sami, korzystacie z rodzinnego przepisu, a może macie swój sposób na idealne ciasto lub farsz? Napiszcie w komentarzach. W Ferajnie takie kulinarne historie lubimy najbardziej - bo przy jednym stole mieści się więcej niż jeden przepis.
Nie odchudzamy tradycji. Dobry kartacz ma smakować jak w domu.
